English
ţ
-
ȣ
-

Povod za ovoj napis se brojnite pra{awa koi pristignuvaa do redakcijata so cel da se proverat objavenite informacii vo nekoi od pe~atenite mediumi deka so povlastena stapka na DDV od 5%, po~nuvaj}i od 29 septemvri 2007 godina, }e se odano~uva samo uvezeniot softver, a ne i proizvedeniot od doma{nite kompanii ~ij promet i ponatamu treba da se odano~uva so 18% DDV.

Pra{awata se postavuvaat i od aspekt na informacii deka so namalenata stapka na DDV od 5% }e se odano~uvaat samo uvezenite kompjuteri i nivni sostavni delovi, a kompjuteri i komponenti za niv sostaveni, t.e. proizvedeni vo na{ata zemja }e se odano~uvaat so 18% zatoa {to vo Odlukata {to ja donese Vladata na RM dobrata se nabroeni spored Carinskata tarifa, a vo nea ne se sodr`ani doma{nite proizvodi.

Vo interes na razjasnuvawe na pogre{no postavenite tezi za primena na ~len 30 stav 1 to~ka 10 i stav 2 to~ka 2 od ZDDV i na Odluka za opredeluvawe na dobrata i uslugite koi podle`at na povlastena stapka na danokot na dodadena vrednost, Sl. vesnik na RM broj 102/2007; 116/2007; 126/2007, (ponatamu: DDV-Odluka) vo prodol`enie }e se zadr`ime na odredbite vo koi se ureduva odano~uvaweto so DDV na softverot i kompjuterite i sostavnite delovi za niv i na~inot na nivna primena.

PROMETOT NA SOFTVER

PRETSTAVUVA USLUGA ODANO^ENA SO 5% DDV BEZ RAZLIKA DALI E IZGOTVEN OD STRANSKA ILI

DOMA[NA KOMPANIJA

So ~lenot 30 od Zakonot za DDV se ureduva primenata na povlastenata stapka na DDV od 5%. So voveduvawe na noviot stav 2 na ~lenot 30 (so primena od 29 septemvri 2007 godina) se propi{a deka povlastena dano~na stapka od 5% se primenuva i na prometot na slednite uslugi:

- prevoz na lica i nivniot pridru`en baga`; i

- softver za ma{ini za avtomatska obrabotka na podatoci i nivni edinici (kompjuteri).

So stavot 3 na istiot ~len 30 e uredeno deka Vladata na Republika Makedonija poblisku gi opredeluva dobrata i uslugite od stavovite 1 i 2 na ovoj ~len koi podle`at na povlastena stapka na danokot na dodadena vrednost.

Vrz osnova na stavot 3, Vladata na RM donese Odluka za izmenuvawe i dopolnuvawe na Odlukata za proizvodite i uslugite koi podle`at na povlastena stapka na DDV (objavena e Sl. vesnik na RM broj 116/2007; ponatamu: DDV-Odluka).

Vo istata Odluka, vo ~lenot 2 se dodade nov stav 2 koj glasi:

Povlastenata stapka na danokot na dodadena vrednost vo smisla na ~len 30 od Zakonot se primenuva vrz prometot na slednite uslugi:

1. Prevoz na lica i nivniot pridru`en baga`; i

2. Softver za ma{ini za avtomatska obrabotka na podatoci i nivni edinici (kompjuteri).

Od citiranite odredbi proizleguva deka prometot na uslugi koi se odano~uvaat so povlastena dano~na stapka, spored ~len 30 stav 2 to~ka 2 od ZDDV (softver za ma{ini za avtomatska obrabotka na podatoci i nivni edinici (kompjuteri)) se opredeleni vo ~len 2 stav 2 od DDV Odlukata.

So ~len 2 od ZDDV e uredeno deka predmet na odano~uvawe so DDV e:

1. Prometot na dobra i uslugi koj se vr{i so nadomestok vo zemjata od strana na dano~niot obvrznik vo ramkite na negovata stopanska dejnost; i

2. Uvozot na dobra.

Za usluga, od aspekt na Zakonot za DDV se smeta (pretstavuva) sekoja aktivnost koja ne pretstavuva promet na dobra vo smisla na ~len 3 od ZDDV.

Zna~i, za potrebite na primena na Zakonot za DDV, softverot e definiran kako usluga i podle`i na odredbite od ZDDV so koi se ureduva odano~uvaweto na prometot na uslugi.

Deka softverot e usluga proizleguva i od Poglavje 6 stav 2 od DDV-Upatstvoto, kade jasno e definirano deka od aspekt na ZDDV kako promet na uslugi se smeta i:

1.stavaweto na raspolagawe na nestandardiziran softver koj e izgotven specijalno spored barawata na korisnikot ili na postoen softver spored individualnite potrebi na korisnikot;

2. prenosot na standarden ili individualen softver po elektronski pat (primer, preku internet); proda`bata na standarden softver i na t.n. najnovi softverski dopolnenija (Updates).

Sledi zaklu~ok deka koga stanuva zbor za uslugi (vo slu~ajot softver) spored odredbite na ZDDV ne mo`e da stane zbor za softver od uvoz od ednostavna pri~ina {to Zakonot za DDV ne definira uvoz na uslugi, tuku samo uvoz na dobra.

Mesto na promet na uslugite

Za da pravilno se utvrdi dano~niot tretman na softverot od aspekt na ZDDV, treba da se definira mestoto na prometot i momentot na nastanuvawe na dano~niot dolg.

Kade e izvr{ena uslugata, t.e. mestoto na promet na uslugite se utvrduva spored odredbite na ~lenot 14 od ZDDV.

So stavot 3 na ovoj ~len 14 e uredeno deka za mesto na prometot na uslugite se smeta mestoto vo koe korisnikot na uslugata ima vistinsko sedi{te ili podru`nica za koja uslugata bila vistinski izvr{ena, ili dokolku takvo mesto ne postoi, negovoto postojano `iveali{te ili prestojuvali{te, koga se raboti za slednite uslugi:

1. Uslugi na poleto na reklamata i rabota so javnosta;

2. Bankarski i finansiski uslugi i uslugi na osiguruvawe i reosiguruvawe, osven iznajmuvaweto sefovi;

3. Prezemawe obvrska za delumno ili celosno vozdr`uvawe od vr{ewe na nekoe dejstvie, ili da se trpi nekoe dejstvie ili sostojba;

4. Praven, ekonomski i tehni~ki konsalting, osobeno dejnostite na notari, advokati, revizori, dano~ni sovetnici, smetkovoditeli i in`eneri, kako i drugi sli~ni dejnosti;

5. Uslugi na elektronska obrabotka na podatoci i davawe informacii, vklu~uvaj}i know-how i ekspertiza;

6. Obezbeduvawe personal;

7. Iznajmuvawe dvi`en materijalen imot, osven na site vidovi prevozni sredstva;

8. Telekomunikaciski uslugi;

9. Prenos i otstapuvawe avtorski prava, patenti, licenci, za{titni znakovi i drugi sli~ni prava i

10. Uslugi na posreduvawe vo vrska so uslugite od ovoj stav.

Stavaweto na raspolagawe na nestandardiziran softver, kako i prenosot na standardiziran ili individualen softver po elektronski pat se smeta za usluga definirana so to~kata 5 na stavot 3 od ~len 14, odnosno za usluga definirana so to~kata 9 na ovoj stav vo zavisnost od uslovite na sekoj soodveten dogovor.

Imaj}i gi vo vid citiranite odredbi od Zakonot za DDV i soodvetnite podzakonski akti jasno proizleguva deka softverot pretstavuva usluga i mestoto na prometot na uslugata se utvrduva spored ~len 14 stav 3 od ZDDV. Ottuka, koga stanuva zbor za odano~uvawe na softverot voop{to ne mo`e da stane zbor za razgrani~uvawe me|u softver od uvoz ili za softver proizveden od doma{ni kompanii. So stavot 2 na ~lenot 30 od ZDDV i stavot 2 na ~lenot 2 od DDV-Odlukata e uredeno deka so povlastenata stapka na DDV od 5% se odano~uva prometot na softver.

Od gorecitiranite odredbi, sosema e pogre{no i nezasnovano na zakon tvrdeweto deka kompjuterskite programi proizvedeni vo R.Makedonija nema da se odano~uvaat so povlastena stapka na DDV od 5% i deka proizvodstvoto na softver od doma{nite kompanii prakti~no e kazneto i }e se odano~uva so stapka od 18%.

Soglasno zakonskite odredbi, jasno i nedvosmisleno proizleguva deka prometot na softver za ma{ini za avtomatska obrabotka na podatoci i nivni edinici se odano~uva so 5% DDV soglasno odredbite od Zakonot za DDV.

Dano~niot dolg za prometot na softver, soglasno odredbite ~len 31 od ZDDV, t.e. za uslugite, nastanuva vo momentot koga uslugata e celosno izvr{ena, a dokolku pla}aweto e izvr{eno pred izvr{uvawe na prometot, vreme na nastanuvawe na dano~niot dolg e momentot koga e dobieno pla}aweto vo visina na danokot za dobieniot iznos.

Dano~niot dol`nik se opredeluva soglasno odredbite na ~lenot 32 od ZDDV i toa:

- pri prometot na uslugi vo zemjata - dano~en dol`nik e dano~niot obvrznik koj go vr{i prometot so nadomestok; i

- vo slu~aj na promet izvr{en od strana na dano~en obvrznik koj nema nitu sedi{te, nitu podru`nica vo RM, dano~en dol`nik e korisnikot na uslugata. Vo tie slu~ai, obvrskata za presmetuvawe na danokot (~len 40), za podnesuvawe dano~na prijava (~len 41), za pla}awe na danokot (~len 43) i za pla}awe kamata vo slu~aj na zadocneto pla}awe na danokot (~len 44) pa|a na tovar na dano~niot dol`nik.

PRIMER 1: Softver izgotven od dru{tvoto

A so sedi{te vo Skopje, izgotven po nara~ka

na dru{tvoto B so sedi{te vo Bitola

Dru{tvoto B (registriran DDV obvrznik) za svoi potrebi nara~uva da mu se izgotvi softver spored negovi barawa od dru{tvoto A registriran DDV obvrznik so sedi{te vo Skopje. I nara~atelot na softverot (korisnik na uslugata) i dru{tvoto A koja go izgotvuva softverot imaat registrirano sedi{te vo zemjata, {to zna~i deka mestoto na prometot na uslugite e vo zemjata. Pri promet na uslugi vo zemjata dano~nik dol`nik e dano~niot obvrznik koj go izvr{il prometot so nadomestok. Po izgotvuvawe na baraniot softver, dru{tvoto A ispostavuva faktura na firmata B i DDV }e bide presmetan po stapka od 5% soglasno odredbite na ~len 30 stav 2 to~ka 2 od ZDDV i ~len 2 stav 2 od DDV-Odlukata.

PRIMER 2: Dru{tvoto M od Skopje,

nara~uva softver od Kompanija H

od R.Hrvatska

Dru{tvoto M so sedi{te vo Skopje, koe e registrirano za celite na DDV, za svoi potrebi nara~uva da mu se izgotvi softver od Kompanijata H od R.Hrvatska so sedi{te vo Zagreb koe nema podru`nica vo R.Makedonija. Po izgotvuvawe na softverot Kompanijata H ispostavuva faktura na Dru{tvoto M od Makedonija na iznos od 10.000,00 Evra.

Softverot pretstavuva usluga i mestoto na prometot na uslugata utvrdeno spored ~len 14 stav 3 od ZDDV e vo R.Makedonija (mesto vo koe korisnikot na uslugata ima vistinsko sedi{te). Dano~niot dol`nik se opredeluva spored odredbite na ~lenot 32 to~ka 4 od ZDDV i spored toa dano~en dol`nik e Dru{tvoto M od R.Makedonija (korisnik na uslugata). Obvrskata da se presmeta DDV po stapka od 5% na osnovica 10.000,00 Evra, da go iska`e vo dano~na prijava i da go plati na danokot e na Dru{tvoto M od zemjata (korisnik na uslugata).

DALI STAPKA NA DDV OD 5%

MO@E DA SE PRIMENUVA I ZA PROMET NA KOMPJUTERI I

KOMPJUTERSKI DELOVI OD KOMPANII OD MAKEDONIJA ILI SAMO PRI UVOZ?

Drugoto pra{awe be{e povrzano so informacii deka namalenata stapka na DDV se presmetuva za ma{ini za avtomatska obrabotka na podatoci i nivni edinici (kompjuteri) samo pri uvozot, a ne i za doma{ni proizvodi zatoa {to vo objavenite izmeni na Odlukata se navedeni samo proizvodi rasporedeni spored tarifnite broevi od Carinskata tarifa a ne se navedeni proizvodi od doma{ni proizvoditeli?

I vakvoto tolkuvawe za primena na odredbite od ~len 30 stav 1 to~ka 10 od ZDDV i odredbite od DDV-Odlukata e pogre{na i neto~na od nekolku pri~ini.

So stavot 1 na ~lenot 30 od Zakonot za DDV e uredeno deka povlastena dano~na stapka od 5% se primenuva vrz prometot i uvozot, me|u drugoto, i na dobrata od to~kata 10 - ma{inite za avtomatska obrabotka na podatoci i nivnite edinici (kompjuteri). Dobrata koi spored stavot 1 na ~lenot 30 od ZDDV podle`at na odano~uvawe so povlastena stapka se podetalno uredeni so DDV-Odlukata, a osnov za nejzino donesuvawe, e kako {to rekovme, stavot 3 na ~lenot 30 od ZDDV. Vo DDV-Odlukata dobrata koi podle`at na odano~uvawe so 5% DDV seopfatno se nabroeni vo oddelni to~ki spored to~kite na stavot 1 na ~lenot 30 od Zakonot. Sodr`inata na poedine~nite grupi na stoki vo DDV-Odlukata e utvrdena preku uka`uvawe na Carinskata tarifa (glava, tarifen broj, tarifna oznaka). Vrz osnova na ova uka`uvawe neposredno se primenuvaat odredbite i razgrani~uvawata na poimite dadeni vo Carinskata tarifa pri tolkuvaweto na poedine~nite stavki na stoki, {to ne zna~i deka Odlukata se primenuva samo na uvezenite dobra. Rasporeduvaweto spored Carinskata tarifa e samo za polesno razgrani~uvawe na dobrata, a istata se primenuva i za prometot na dobrata vo zemjata {to izri~no e uredeno i so stavot 1 na ~lenot 30 od ZDDV deka povlastena stapka na DDV se primenuva vrz prometot i uvozot na dobra.

Od tuka e sosema pogre{no i nesoodvetno e tolkuvaweto deka povlastenata stapka od 5% DDV se primenuva samo za uvezenite dobra a ne i za doma{nite proizvodi.

Vo DDV-Upatstvoto (Poglavje 72) postojat dopolnitelni objasnuvawa za primena na DDV-Odlukata. Tamu stoi deka dokolku uka`uvawata vo vrska so poedine~nite stavki na stoki vo DDV-Odlukata opfa}aat celokupni glavi, tarifni broevi ili tarifni oznaki, se povlastuvaat site nabroeni stoki tamu, duri i vo slu~ai, koga istoto ne proizleguva nedvosmisleno od tekstot, na primer, zatoa {to verzijata na tekstot odgovara samo na naslovot od soodvetnata glava na Carinskata tarifa.

Kaj delovi od odredeni stavki, povlastenata dano~na stapka ne se primenuva vrz site stoki od soodvetnata glava, tarifen broj ili tarifna oznaka od Carinskata tarifa. Vo vakvi slu~ai, povlastenite stoki se navedeni izri~no, taka {to se isklu~uvaat site ostanati stoki od dano~nata povlastica, ili pak se isklu~uvaat izri~no stokite koi ne se povlasteni, taka {to site ostanati stoki od navedenata stavka se opfa}aat so dano~nata povlastica.

     2007, . 10

 
 
  Σ

 

          

    

Developed by EKONOMIST DOO